mongolmaps: Монгол Улс, Улаанбаатарын газрын зураг R-д • mongolmaps

Монгол Улс, Улаанбаатар хотын газрын зураг R програмд — нээлттэй байгаа засаг захиргааны бүх түвшинд. Нэг багц, эхлэхэд юу ч татах шаардлагагүй, газар нутгийн нэрийг хэрхэн бичсэн ч танина.

Түвшин	Функц	Нэгжийн тоо
Улс	`mn_country()`	1
Эдийн засгийн бүс	`mn_regions()`	5
Аймаг ба нийслэл	`mn_aimags()`	22
Сум ба Улаанбаатарын дүүрэг	`mn_soums()`, `mn_ub_districts()`	330 + 9
Улаанбаатарын хороо	`mn_khoroos()`	204
Баг	`mn_bags()`	~1,650 багийн код, нэр; хилийг ҮСХ-оос хүсэлтээр авна

Функц бүр ижил баганатай sf хүснэгт буцаана (код, англи ба монгол нэр, харьяалах нэгж, талбай), тиймээс аль ч түвшний газрын зурагтай адилхан ажиллана.

Суулгах

# install.packages("pak")
pak::pak("temuulene/mongolmaps")

Анхны газрын зураг

library(mongolmaps)
options(mongolmaps.lang = "mn")  # нэрийг монголоор

mn_map(label = TRUE)

mn_map() Монголд тохирсон проекц сонгож, нэрийг хил дотор нь байрлуулж, өгөгдлийн эх сурвалжийг тэмдэглэнэ.

Өөрийн өгөгдлөө газрын зураг дээр

mn_join() хүснэгтийг хил хязгаартай холбоно. Газрын нэрийг ямар ч галигаар, кирилээр, эсвэл Үндэсний статистикийн хорооны (ҮСХ) хүснэгтийн кодоор өгч болно. ҮСХ-ны хүснэгт дэх нийт дүн, бусад түвшний мөрийг автоматаар хасна.

pop <- mn_example_population[mn_example_population$Year == 2025, ]

pop_map <- mn_join(pop, by = "Region", level = "aimag")

mn_map(pop_map, fill = value, trans = "log10", context = TRUE,
       title = "Аймгийн хүн ам, 2025")

Улаанбаатар — хороо хүртэл

# Төвийн зургаан дүүрэг, товчилсон нэрээр
central <- c("БГД", "БЗД", "ЧД", "ХУД", "СХД", "СБД")
khoroo_pop <- mn_join(pop, by = "Region", level = "bag", within = central)

mn_map(khoroo_pop, fill = value / area_km2, trans = "log10",
       title = "Хорооны хүн амын нягтрал (хүн/км²), 2025")

Хороог дугаараар нь, дүүрэг болон бусад нэгжийг нэрээр нь тэмдэглэнэ:

mn_map(mn_ub_districts(), label = TRUE)

Нэрийг ямар ч бичлэгээр

mn_match(c("Khuvsgul", "Hovsgol", "Khövsgöl", "Хөвсгөл", "MN-041", "267"))
#> [1] "MN67" "MN67" "MN67" "MN67" "MN67" "MN67"

mn_match("Сүхбаатар дүүрэг")
#> [1] "MN1119"
mn_match("Баян-Уул", level = "soum", within = "Дорнод")
#> [1] "MN2110"

mn_codes("soum", within = "Ховд")
#> # A tibble: 17 × 16
#>    pcode  name     name_en name_mn name_mns level type  number iso_code nso_code
#>    <chr>  <chr>    <chr>   <chr>   <chr>    <chr> <chr>  <int> <chr>    <chr>   
#>  1 MN8401 Жаргала… Jargal… Жаргал… Jargala… soum  soum      NA <NA>     18401   
#>  2 MN8404 Алтай    Altai   Алтай   Altai    soum  soum      NA <NA>     18404   
#>  3 MN8407 Булган   Bulgan  Булган  Bulgan   soum  soum      NA <NA>     18407   
#>  4 MN8410 Буянт    Buyant  Буянт   Buyant   soum  soum      NA <NA>     18410   
#>  5 MN8413 Дарви    Darvi   Дарви   Darvi    soum  soum      NA <NA>     18413   
#>  6 MN8416 Дөргөн   Durgun  Дөргөн  Dörgön   soum  soum      NA <NA>     18416   
#>  7 MN8419 Дуут     Duut    Дуут    Duut     soum  soum      NA <NA>     18419   
#>  8 MN8422 Зэрэг    Zereg   Зэрэг   Zereg    soum  soum      NA <NA>     18422   
#>  9 MN8425 Манхан   Mankhan Манхан  Mankhan  soum  soum      NA <NA>     18425   
#> 10 MN8428 Мөнххай… Munkhk… Мөнхха… Mönkhkh… soum  soum      NA <NA>     18428   
#> 11 MN8431 Мөст     Must    Мөст    Möst     soum  soum      NA <NA>     18431   
#> 12 MN8434 Мянгад   Myangad Мянгад  Myangad  soum  soum      NA <NA>     18434   
#> 13 MN8437 Үенч     Uyench  Үенч    Üyench   soum  soum      NA <NA>     18437   
#> 14 MN8440 Ховд     Khovd   Ховд    Khovd    soum  soum      NA <NA>     18440   
#> 15 MN8443 Цэцэг    Tsetseg Цэцэг   Tsetseg  soum  soum      NA <NA>     18443   
#> 16 MN8446 Чандмань Chandm… Чандма… Chandma… soum  soum      NA <NA>     18446   
#> 17 MN8449 Эрдэнэб… Erdene… Эрдэнэ… Erdeneb… soum  soum      NA <NA>     18449   
#> # ℹ 6 more variables: parent_pcode <chr>, region_pcode <chr>,
#> #   aimag_pcode <chr>, soum_pcode <chr>, area_km2 <dbl>, has_geometry <lgl>

Бусад боломж

Интерактив газрын зураг: mn_leaflet(mn_khoroos(), fill = area_km2).
Нэрийг англиар: lang = "en", эсвэл options(mongolmaps.lang = "en").
Бүрэн нарийвчлалтай хил: resolution = "high" (нэг удаа татаж, хадгална).
Суурин, гол мөрөн, нуур, хөрш орнууд: mn_settlements(), mn_rivers(), mn_lakes(), mn_neighbours().
OpenStreetMap-аас зам, төмөр зам, нисэх буудал, суурин газар: mn_roads(within = "Улаанбаатар"), mn_railways(), mn_airports(), mn_places() (нэг удаа татаж, хадгална).
Өндөршил, рельефийн сүүдэр, газрын бүрхэвч, хүн амын тор (terra багцтай): mn_map(mn_elevation()), mn_landcover(), mn_population(2025), мөн аймаг, сум, хороогоор нэгтгэх mn_zonal().
Тусгай хамгаалалттай газар: mn_protected_areas().
Жижиг олон зураг: geofacet::facet_geo()-д зориулсан mn_aimag_grid.

Өгөгдлийн эх сурвалж

title	provider	license
Administrative boundaries (country to soum)	National Statistics Office of Mongolia; OCHA	CC BY-IGO 3.0
Ulaanbaatar khoroo boundaries	khoroo-map (GitHub Tuvshin-Level/khoroo-map)	0BSD
Unit codes and names down to bag level	National Statistics Office of Mongolia	Open data (NSO)
Capital, aimag and soum centres	Wikidata	CC0 1.0
Neighbouring countries, major rivers and lakes	Natural Earth	Public domain
Full-resolution administrative boundaries	National Statistics Office of Mongolia; OCHA; khoroo-map	CC BY-IGO 3.0; 0BSD (khoroos)
Roads and streets (OpenStreetMap)	OpenStreetMap contributors (via HOT export)	ODbL 1.0
Railways, stations and airports (OpenStreetMap)	OpenStreetMap contributors (via HOT export)	ODbL 1.0
Rivers, streams and water bodies (OpenStreetMap)	OpenStreetMap contributors (via HOT export)	ODbL 1.0
Populated places (OpenStreetMap)	OpenStreetMap contributors (via HOT export)	ODbL 1.0
Elevation, 1 km (Copernicus DEM)	Copernicus DEM GLO-90 (DLR; Airbus; ESA; European Union)	Copernicus DEM licence (free use with attribution)
Land cover, 1 km (ESA WorldCover 2021)	ESA WorldCover project	CC BY 4.0
Elevation, 90 m (Copernicus DEM, read online)	Copernicus DEM GLO-90 (DLR; Airbus; ESA; European Union)	Copernicus DEM licence (free use with attribution)
Land cover, 10 m (ESA WorldCover 2021, read online)	ESA WorldCover project	CC BY 4.0
Population grids 2015-2030 (WorldPop)	WorldPop (University of Southampton)	CC BY 4.0
Protected areas (WDPA)	UNEP-WCMC and IUCN (Protected Planet)	WDPA terms (non-commercial; no redistribution)

Хорооны хил нь гарал үүслээ заагаагүй нээлттэй төслөөс авсан тул албан бус гэж үзнэ үү. Багийн хил нээлттэй нийтлэгдээгүй; ҮСХ-оос авсны дараа хэрхэн ашиглахыг ?mn_bags -ээс харна уу. Газрын зураг нийтлэхдээ эх сурвалжийг заавал дурдана уу: mn_citation() тэмдэглэлийн текстийг буцаадаг бөгөөд mn_map() үүнийг автоматаар нэмдэг.